บทบาท จป.หัวหน้างาน ยุคใหม่: วิธีการโค้ชชิ่งและตักเตือนลูกน้องเรื่องความปลอดภัยให้ได้ใจ ไม่เกิดความขัดแย้ง

ตำแหน่ง "หัวหน้างาน" ในภาคอุตสาหกรรมยุคปี 2569 มีความท้าทายเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ นอกเหนือจากการควบคุมยอดการผลิตให้ได้ตามเป้าหมายแล้ว กฎหมายยังกำหนดให้ต้องทำหน้าที่เป็น เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับหัวหน้างาน (จป.หัวหน้างาน) อีกด้วย แต่ปัญหาที่พบส่วนใหญ่คือ เมื่อต้องลงไปกำกับดูแลหน้างาน หัวหน้างานมักใช้วิธีการ "จับผิด ดุด่า หรือสั่งลงโทษ" ซึ่งส่งผลให้เกิดบรรยากาศที่ตึงเครียดและสร้างความขัดแย้งในทีม บทความนี้จะพาทุกคนไปเรียนรู้เทคนิคการอบรมความปลอดภัยในรูปแบบของการโค้ชชิ่ง (Coaching) เพื่อเปลี่ยนจากการบังคับ มาเป็นการได้ใจพนักงานชวนกันทำงานอย่างปลอดภัย

จากผู้ควบคุมกฎ สู่การเป็น "Safety Coach"

ในอดีตหัวหน้างานอาจทำหน้าที่เหมือนผู้คุมกฎที่คอยเดินตรวจและแจกใบเตือนเมื่อลูกน้องทำผิด แต่จิตวิทยายุคใหม่ชี้ชัดว่า วิธีนี้ทำให้พนักงานปฏิบัติตามเฉพาะเวลาที่หัวหน้าเฝ้าดูเท่านั้น

การเป็น Safety Coach (โค้ชความปลอดภัย) ยุคใหม่ คือการเปลี่ยนบทบาทจากการสั่งการ เป็นการชวนคิด ชวนคุย และตั้งคำถาม เพื่อให้พนักงานตระหนักรู้ถึงอันตรายด้วยตัวเอง และปรับพฤติกรรมเพราะความห่วงใยในชีวิตตนเองและครอบครัว ไม่ใช่ทำเพราะกลัวโดนทำโทษ

3 เทคนิคการสื่อสารเชิงจิตวิทยาสำหรับ จป.หัวหน้างาน

หากพบพนักงานปฏิบัติงานด้วยความเสี่ยง หัวหน้างานยุค 2026 ควรใช้กลยุทธ์การสื่อสารตามแนวทางต่อไปนี้

1. ใช้เทคนิค "ชื่นชมก่อน ตักเตือนทีหลัง" (Sandwich Feedback)

เมื่อเห็นลูกน้องทำงานผิดขั้นตอน อย่าเพิ่งเปิดฉากต่อว่าดุเดือด ให้ใช้หลักการแทรกคำตักเตือนไว้ตรงกลางเหมือนแซนด์วิช

• ส่วนบน (คำชม): เริ่มต้นด้วยการชื่นชมในความตั้งใจทำงาน หรือชมเชยพฤติกรรมดี ๆ อื่น ๆ ของเขา เช่น "พี่เห็นเราตั้งใจเคลียร์ยอดไลน์ผลิตวันนี้ดีมากเลยนะ"
• ไส้กลาง (คำแนะนำ/ตักเตือน): ระบุพฤติกรรมเสี่ยงที่พบพร้อมอธิบายเหตุผลด้วยความห่วงใย เช่น "แต่พี่สังเกตเห็นว่าตอนที่ขยับเข้าใกล้เครื่องจักร เราลืมใส่ถุงมือหนังป้องกัน ซึ่งจุดนั้นมันร้อนมาก พี่เป็นห่วงกลัวเราจะบาดเจ็บ"
• ส่วนล่าง (แรงกระตุ้นเชิงบวก): ปิดท้ายด้วยความเชื่อมั่นและเน้นย้ำมาตรฐาน "รอบหน้าก่อนเข้าจุดนั้น รบกวนสวมถุงมือก่อนเสมอนะ พี่เชื่อว่าเราทำได้เพื่อความปลอดภัยของตัวเราเอง"
  

2. เปลี่ยนคำสั่ง เป็น "คำถามปลายเปิด" (Powerful Questions)

แทนที่จะตะโกนบอกว่า "ไปใส่หมวกเซฟตี้เดี๋ยวนี้!" ให้ลองเปลี่ยนเป็นประโยคคำถามที่กระตุ้นให้พนักงานฉุกคิด เช่น

• "บริเวณนี้มีงานซ่อมบำรุงด้านบนอยู่ คิดว่ามีความเสี่ยงอะไรที่อาจจะตกลงมาใส่เราได้บ้าง?"
• "ถ้าเกิดของหล่นลงมาจริง ๆ ตอนนี้เรามีอุปกรณ์อะไรที่จะช่วยเซฟศีรษะเราได้บ้างครับ?" การให้พนักงานตอบคำถามเหล่านี้ด้วยตัวเอง จะช่วยสร้างจิตสำนึกถาวรได้ดีกว่าการรับคำสั่งเพียงอย่างเดียว
  

3. ร่วมมือกันแก้ไขปัญหา (Collaborative Problem Solving)

ในบางครั้ง พนักงานไม่ได้ตั้งใจจะทำตัวไม่ปลอดภัย แต่ระบบหรืออุปกรณ์หน้างานอาจจะเป็นอุปสรรค หัวหน้างานควรถามไถ่เพื่อรับฟังเหตุผล เช่น "พี่เห็นเราไม่ยอมคล้องกุญแจ LOTO ก่อนเคลียร์งาน มีขั้นตอนตรงไหนที่มันทำให้ทำงานยากหรือติดขัดรึเปล่า บอกพี่ได้นะ เราจะได้ช่วยกันปรับวิธีให้มันง่ายขึ้นและปลอดภัยด้วย"

บทสรุป: วัฒนธรรมความปลอดภัยเริ่มที่คำพูดของหัวหน้า

การตักเตือนด้วยความห่วงใยและใช้เหตุผล ไม่เพียงแต่ช่วยลดสถิติอุบัติเหตุหน้างานลงได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีและความไว้วางใจ (Trust) ภายในทีม ซึ่งเป็นสารตั้งต้นสำคัญในการสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยที่ยั่งยืนในทุกองค์กร

พัฒนาภาวะผู้นำด้านความปลอดภัยไปกับ SRD Consultant (เอสอาร์ดี คอนซัลแตนท์)

สร้าง จป.หัวหน้างาน ในองค์กรของคุณให้เป็นผู้นำที่ได้ใจลูกน้องและคุมงานได้อย่างปลอดภัย 100% SRD Consultant (เอสอาร์ดี คอนซัลแตนท์) นำเสนอหลักสูตรพัฒนาทักษะการอบรมความปลอดภัย และการสื่อสารเชิงจิตวิทยา (Safety Leadership & Coaching) ที่ออกแบบมาสำหรับหัวหน้างานยุคใหม่ปี 2569 โดยเฉพาะ เราพร้อมเปลี่ยนผู้จัดการและหัวหน้าไลน์ผลิตของคุณให้กลายเป็นผู้เชี่ยวชาญในการโค้ชชิ่งความปลอดภัย เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนองค์กรไปสู่เป้าหมายอุบัติเหตุเป็นศูนย์ได้อย่างราบรื่นและไร้ความขัดแย้ง