ทำไมหัวหน้างานทุกคนต้องมีวุฒิ "จป.หัวหน้างาน"? เปิดข้อกฎหมายที่บริษัทห้ามพลาด

ในโลกของการทำงานที่มีความเสี่ยงสูง การดูแลความปลอดภัยไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกัน โดยเฉพาะระดับบังคับบัญชาที่ใกล้ชิดพนักงานมากที่สุด หลายองค์กรอาจสงสัยว่าทำไมกฎหมายจึงบังคับให้ผู้ที่เป็น "หัวหน้างาน" ต้องผ่านการอบรม จป หัวหน้างาน และหากละเลยจะมีผลกระทบอย่างไร? บทความนี้จะพาทุกคนไปเจาะลึกความสำคัญของตำแหน่งนี้ในเชิงกฎหมายและสวัสดิภาพการทำงาน

ฐานะทางกฎหมาย: จป.หัวหน้างาน ไม่ใช่แค่ตำแหน่งลอยๆ

ตามกฎกระทรวงการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ พ.ศ. 2565 กำหนดให้สถานประกอบการตามบัญชีท้ายกฎหมาย (เช่น โรงงานอุตสาหกรรม, งานก่อสร้าง, ขนส่ง, ปั๊มน้ำมัน ฯลฯ) ต้องจัดให้มี "เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับหัวหน้างาน" หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า จป.หัวหน้างาน

กฎหมายกำหนดไว้ชัดเจนว่า:

• สถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป: ในกลุ่มกิจการที่มีความเสี่ยง ต้องจัดให้มี จป.หัวหน้างาน
• นิยามของหัวหน้างาน: คือลูกจ้างซึ่งทำหน้าที่บังคับบัญชา ควบคุม ดูแล สั่งการ หรือมอบหมายงานให้ลูกจ้างคนอื่นทำงาน (เช่น Foreman, Supervisor หรือ Leader)
• เงื่อนไข: หัวหน้างานทุกคนต้องผ่านการฝึกอบรมตามหลักสูตรที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานประกาศกำหนด
  

3 หน้าที่หลักที่ จป.หัวหน้างาน ต้องทำ (ตามกฎหมายบังคับ)

การผ่านการอบรม จป หัวหน้างาน ไม่ได้เป็นเพียงการรับวุฒิบัตรเพื่อยื่นตรวจแรงงานเท่านั้น แต่เพื่อให้หัวหน้างานสามารถปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดไว้ดังนี้:

1. กำกับดูแลความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง

หัวหน้างานต้องดูแลให้ลูกจ้างปฏิบัติตามกฎระเบียบ ข้อบังคับ หรือคู่มือความปลอดภัย หากพบเห็นการทำงานที่เสี่ยงอันตราย มีอำนาจสั่งหยุดงานชั่วคราวเพื่อแก้ไขได้ทันที

2. สอนและชี้แจงวิธีการทำงานที่ถูกต้อง

ก่อนเริ่มงาน หรือเมื่อมีการเปลี่ยนขั้นตอนงาน หัวหน้างานต้องอธิบายถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นและวิธีการป้องกัน รวมถึงตรวจสอบสภาพความพร้อมของเครื่องจักรและอุปกรณ์ PPE ก่อนให้ลูกจ้างใช้งาน

3. รายงานและสอบสวนอุบัติเหตุ

เมื่อเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์ที่เกือบจะเกิดอุบัติเหตุ (Near Miss) หัวหน้างานต้องเป็นผู้รายงานต่อ จป.ระดับที่สูงกว่าหรือนายจ้าง พร้อมร่วมสืบหาสาเหตุเพื่อวางแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

ผลกระทบเมื่อบริษัทละเลย: โทษปรับและค่าความเสี่ยงที่ประเมินค่าไม่ได้

หากสถานประกอบการไม่จัดให้มี จป.หัวหน้างาน ตามที่กฎหมายกำหนด จะมีความผิดตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

นอกจากโทษทางอาญาแล้ว ความเสี่ยงที่สำคัญกว่าคือ "ความสูญเสียในสถานประกอบการ" หากหัวหน้างานขาดความรู้ด้านความปลอดภัย อาจนำไปสู่การบาดเจ็บหรือเสียชีวิตของลูกจ้าง ซึ่งส่งผลกระทบต่อขวัญกำลังใจ ผลผลิตของบริษัท และชื่อเสียงขององค์กรในระยะยาว การลงทุนกับการอบรมจึงคุ้มค่ากว่าการแบกรับความเสี่ยงเหล่านี้หลายเท่าตัว

ยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยกับ SRD Consultant (เอสอาร์ดี คอนซัลแตนท์)

เพื่อให้มั่นใจว่าองค์กรของคุณปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายและพนักงานทำงานอย่างปลอดภัย SRD Consultant (เอสอาร์ดี คอนซัลแตนท์) พร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ดูแลคุณ เราคือศูนย์ฝึกอบรมที่ได้รับใบอนุญาตอย่างถูกต้อง ให้บริการอบรม จป หัวหน้างาน และหลักสูตรความปลอดภัยครบวงจร ด้วยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ตรง เนื้อหาหลักสูตรทันสมัย เข้าใจง่าย และนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในหน้างาน เพื่อสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยที่ยั่งยืนให้กับบริษัทของคุณ

อย่าปล่อยให้ความปลอดภัยเป็นเรื่องบังเอิญ พัฒนาศักยภาพหัวหน้างานของคุณวันนี้กับ SRD Consultant ติดต่อสอบถามรอบอบรมและโปรโมชั่นพิเศษสำหรับองค์กรได้ทันที!